Edebiyat, hayatı taklit etmez, hayatın önünde gider, ona istediği biçimi verir.
- Oscar Wilde

Azerbaycan'ın Hiciv ustası Mirze Elekber Sabir - Hophopname

Azerbaycan'ın Hiciv ustası Mirze Elekber Sabir - Hophopname

Azerbaycan'ın Hiciv ustası Mirze Elekber Sabir - Hophopname

Hiciv şiirlerin ustası olarak hem dünyada hemde Türk edebiyatında önemli bir yere sahip olan Mirze Elekber Sabir, şiirleriyle yergi tarzında eserler vermiştir.  Tek ve önemli eseri Hophopname'de tüm şiirleri toplanarak sadece Türk dünyasında değil Avrupa, Amerika, İran ve Rusya'da çok okunan bir esere dönüşmüştür. 

Şiirlerini yergi tarzında yazan Azerbaycanlı şairin tam adı Mirze Elekber Sabir Tahirzade'dir. Azerbaycan'dan da Fuzuli'den sonra yetişen en büyük üstatlardan biridir.  Azerbaycan sahası Türk edebiyatında diğer büyük şairlerle birlikte anılan Mirze Elekber Sabir, Azerbaycan'ın ilk millî şairi olarak anılmaktadır. 

1862-1911 yılları arasında yaşayan şair şiirlerini Fuzuli, Sadi, Firdevsi gibi büyük şairlerin tesiri altında kalarak kaleme almıştır. Şiirlerini halkın uyanması amacıyla yazan Sabir, zulme sessiz kalanları açık bir şekilde eleştirir. Şiirleri ahengini korurken üslup olarak Azerbaycan Türkçesi ile yazılmıştır. Edebî görüşü dönemin yazar ve şairlerinden farklı olan Sabir'in eski usulde gazel ve kaside tarzında, arzu ölçüsü ile klasisizm etkisinde meydana gelmiştir. 

Mirze Elekber Sabir'in şiirlerinde işlediği konular; özgürlük ve kardeşlik, din, kadın ve çocuk, eğitim, köylü ve işçi hakları, haksızlık ve adaletsizlik, ahlaki çöküntüler, dil ve üslup özelliklerine yer vermiştir. 



Ne İşim Var?

Millet nece târâc olur – olsun, ne işim var?
Düşmenlere möhtac olur – olsun, ne işim var?
Goy men toh olum, özgeler ile nedi kârım,
Dünya vü cihan ac olur – olsun, ne işim var?
Ses salma yatanlar ayılar, goy hele yatsın,
Yatmışları razı değilem kimse oyatsın,
Tek tek ayılanlar varsa da Hag dâdına çatsın,
Men sâlim olum, cümle cihan batsa da batsın
  Millet nece târâc olur – olsun, ne işim var?
  Düşmenlere möhtac olur – olsun, ne işim var?
Salma yadıma söhbeti – tarihi – cahani,
Eyyamı selefden deme söz bir de, filani,
Hal ise getir meyle leyim dolmani, nani,
Mistegbeli görmek ne gerek, ömrdü fani;
 Millet nece târâc olur – olsun, ne işim var?
 Düşmenlere möhtac olur – olsun, ne işim var?
Övladı-veten goy hele avare dolansın,
Çirkab-i sefaletle eli, başı bulansın,
Dul övret ise, saile olsun, oda yansın,
Ancag menim avazeyi-şen’im ucalansın;
  Millet nece târâc olur – olsun, ne işim var?
  Düşmenlere möhtac olur – olsun, ne işim var?
Her millet edir sefheyi-dünyada tereggi,
Eyler hele bir menzilü me’vada tereggi,
Yorgan döşeminde düşe ger yada tereggi
Biz de ederik âlemi rüyada tereggi;
  Millet nece târâc olur – olsun, ne işim var?
 Düşmenlere möhtac olur – olsun, ne işim var?


..